محمد قنبرى
58
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
كفايت مىكند . چنين شهادتى را ابن قولويه در كامل الزيارة خويش دارد و مقبول واقع شده است . 16 . علّامه اردبيلى در خاتمهء جامع الرواة مىگويد : نزد شيخ طوسى كتب و اصول ، معروف بودهاند . لذا اگر طريق به اينها نيز ضعيف باشد ، در صورتى كه نويسندگان ، ثقه باشند ، اشكالى ندارد . ب . آراء دانشمندان و صاحبنظران در مورد كافى شريف 1 . فيض كاشانى در كتاب وافى مىگويد : تمام آنچه كتب اربعه به خصوص اشرف ، اتم اجمع و مطمئنترين آنها يعنى كافى دارند ، وافى داراست . مرحوم كلينى در هر حديثى تمام سلسله سند بين خود و معصوم را - به جز موارد نادرى كه از خود اصل نقل مىكند - مىآورد . 2 . شهيد اول و محقق كركى معتقدند كه در ميان اصحاب ، كسى مانند مؤلف كافى عمل نكرده است . تا جايى كه شهيد در كتاب ذكرى به دنبال آوردن روايت مرسلى در استخاره مىگويد : مرسل بودنش عيبى ندارد ، زيرا كلينى در كافى و شيخ در تهذيب آوردهاند . 3 . ابن اثير ، امام رضا عليه السلام و مرحوم كلينى را به ترتيب ، احياءگر مذهب شيعه در قرن دوم و سوم هجرى خوانده است . « 1 » 4 . علّامه مجلسى كه اصولًا گفتار كلينى را در غايت متانت و مشتمل بر فوايد فراوان مىداند از او روايت نقل مىكند . 5 و 6 . علّامه حلى در مختصر و نجاشى در رجال ، مرحوم كلينى را شيخ اصحاب و مطمئنترين مردم در نقل حديث دانستهاند كه كافى را در مدت بيست سال تدوين نموده است . 7 و 8 . شيخ مفيد و محدث نورى كتاب كافى را بزرگترين و سودمندترين كتب شيعه مىخوانند و مرحوم نورى ، دلايل سودمندى و جامعيت كافى را نيز مىآورد .
--> ( 1 ) . اين سخن ابن اثير را ، سيد بحرالعلوم در رجال خويش نيز آورده است .